Ondernemen vanuit jezelf #2
Het antwoord op te veel werkdruk is niet altijd meer werkuren
Mijn grootste demotivator in ondernemen? Na een hele week hard werken, zonder pauze, na eliminatie van elk moment rust en plezier, nog steeds eindigen met het gevoel dat er nog zoveel werk is. Terwijl het misschien zelfs niet eens super druk is op dit moment.
Mijn business voelt op dat moment als een zware kolos aan mijn been. En ik kan er geen vinger op leggen waarom. Want rationeel is het niet drukker dan vorige week. Als ik eerlijk ben, kon ik gerust elke dag 10 minuten vrijmaken om even op adem te komen.
Automatisch ga ik dan denken dat het aan mij ligt. Gebrek aan focus, discipline. Of inefficiënte planning. Of zou ik dan toch nog wat harder aan de slag moeten?
Wel, dat was niet het antwoord dat ik vorige week duidelijk merkte bij mezelf (en bij een klant).
Moeilijk te detecteren als je alleen werkt
Als je solo in je business zit, zie je niet wat er blijft liggen. Want alles wat er moet gebeuren, ligt bij jou. Er is niemand naast je die iets onafgewerkt laat staan of jouw blinde vlek invult. Wat blijft liggen, blijft gewoon onzichtbaar liggen tot het zich aandient — meestal te laat.
Het lijkt alsof het allemaal jouw werk is. Eén grote berg. Mailtjes en posts en klanten en facturen en plannen, alles door elkaar.
Bij mij werd het duidelijk door het bekijken van de verantwoordelijkheden voor mezelf en mijn man in de zaak. Omdat ik dus niet alleen werk. En bij die klant speelde hetzelfde. Op zo’n moment zie je iets dat een solo-ondernemer niet ziet: dat er werk in het midden ligt dat niemand opneemt. Omdat de ene denkt dat de andere het wel doet.
Toen pas besefte ik dat zelfs in mijn stuk van de onderneming er veel werk niet op de agenda kwam. Omdat ik het niet zag, dat dat er ook nog was. In onze business is er niet één soort werk. We zien vaak het uitvoerende stuk. Werken met klanten, social media posts maken, de boekhouding op orde zetten…
Er zijn er vier, groepen of soorten van werk. Net zoals bij de grotere bedrijven trouwens. Alleen hebben ze daar verschillende mensen die de verschillende soorten vastpakken. Wij staan er (quasi) alleen voor, waardoor het moeilijker te detecteren is welke je wel en welke je niet opneemt.
Vier soorten of niveaus van werk
Deze 4 soorten of niveaus van werk komen overeen met 4 verschillende manieren waarop je naar je business kijkt, telkens met een heel andere insteek. Om een business in balans te hebben en de zwaarte en drukte ervan draagbaar en aangenaam te krijgen, heb je ze alle vier te omhelzen in jouw onderneming.
De Uitvoerder – “doet het werk”. Dit is het eigenlijke echte werken in je business. Je schrijft een mail, je geeft een sessie, je maakt een werkboek. Aan het einde van de dag kun je benoemen wat je deed. Heb je deze pet op, dan stel je je de vraag “Wat moet er nu gebeuren?”.
De Coördinator – “zorgt dat het werk gebeurt”. Dit kan je vergelijken met de agenda en checklist. Plannen, deadlines, klanten op het juiste moment laten weten waar ze aan toe zijn, overzicht houden van de korte termijn gevolgen en zo acties inplannen. Deze is vooral gefocust op de komende week, of deze maand. Met deze pet stel je je de vraag “Komt alles op tijd in orde?”.
De Manager – “stuurt het systeem”. Hoewel veel onderneemsters hier al de kriebels van krijgen vanuit een sterke mannelijke aanpak die ze in hun vorige werkleven mochten ervaren, is het toch belangrijk ook even de cijfers te bekijken. Beslissen wat blijft en wat eruit gaat,de freelancers aan te sturen, prijsbeslissingen te nemen, kijken of het systeem werkt. Hierbij kijk je minstens een kwartaal verder dan je nu al bent, tot maximaal een jaar. De vraag met deze pet is “Werkt het bedrijf zoals het hoort?”.
CEO – “zet de richting”. Deze is het standpunt dat voor de meeste onderneemsters helemaal allergieën opwekt. Toch is het onmisbaar om te bepalen waar je naartoe gaat met je business, wat je wel of niet gaat doen, hoe jezelf te positioneren, wat de grote investeringen gaan zijn, en neen te zeggen tegen wat niet past. Hier spreken we minstens over een tijdshorizon van het komende jaar, en verder uiteraard. Met deze pet stel je jezelf de vraag “Doen we / Doe ik de juiste dingen?”.
Vergeet alsjeblieft alle stereotypen en oordelen die er in je hoofd rondspoken rond de niveaus hierboven. Ze zijn alle 4 belangrijk en gelijkwaardig. En ja, je kan alles doen op een manier die werkt voor jou, zonder jezelf te moeten verloochenen of authenticiteit op te geven.
Waarom drie van de vier blijven liggen
De meeste onderneemsters draaien voornamelijk in uitvoering. Wanneer het super druk wordt, nemen we er wel eens coördinatie tussendoor bij. Management en richting blijven heel vaak op de plank liggen. Ja, ik moet toegeven, ook bij mij.
Niet uit onwil. Wel om een reden waar zelden over wordt gesproken.
Uitvoering geeft een gevoel van prestatie. Aan het einde van een uitvoer-dag kun je iets aanwijzen. Kijk, dit heb ik gedaan. Bij coördinatie kan dat ook tot op zeker hoogte. Je kan afvinken dat je de weekplanning deed. Maar management en CEO taken laten geen tastbaar spoor na. Een uur kijken naar je positionering, een namiddag denken over wat houdbaar is in je aanbod — op het einde van die tijd heb je geen post geplaatst, geen mail verstuurd, geen klant geholpen.
Het lijkt alsof er niets gebeurd is. Nog erger: je to do lijst is ongetwijfeld langer geworden, omdat je door die nieuwe inzichten en beslissingen een heleboel zaken te hermaken hebt.
Wanneer we moe zijn, geen gevoel hebben dat we iets hebben bereikt, of wanneer je overweldigd geraakt door de lengte van de to do lijst, of gewoon het conflict van een te drukke agenda niet op te lossen valt deze week, dan keren we gemakkelijk terug naar een veilig punt. Niet uit zwakte. Wel omdat we ook maar doodgewone mensen zijn.
Daarom kruipen we uit gewoonte terug in de uitvoerder rol. Omdat dat veilig voelt. Op zijn minst heb je dan toch íets gedaan. En zo wordt de to do lijst korter. Dan krijgen we ook terug iets meer dopamine in ons lichaam, dat stofje in onze hersenen dat een gevoel van accomplishment geeft. Iets waar je trouwens, als je net als ik neurodivergent bent, een chronisch tekort aan hebt.
En zo blijft het werk dat de richting bepaalt of dat zorgt voor de sturing, onzichtbaar op een plank liggen waar je elke dag langsloopt zonder te kijken.
Hoe dat er bij mij nu uitziet
Voor mij persoonlijk was het een eye opener om te zien dat de zwaarte in mijn business niet meteen te wijten is aan een overvolle agenda of de woelige privé wateren. Dat zijn constanten, die sinds ik in januari terug aan de slag ging weinig hebben fluctuaties doormaakten. Waarom ervaar ik dan de afgelopen maand zoveel meer druk dan de maanden daarvoor?
Ik weet al van januari dat mijn aanbod vernieuwd moet worden. Dat ik een nieuwe versie van mijn freebie de wereld in wil zetten. Dat mijn positionering helemaal anders is dan vorige jaren. Dat het administratief en boekhoudkundig verhaal in de zaak niet werkt wanneer ik er niet ben. Ik weet welke keuzes daarvoor gemaakt moeten worden.
Allemaal werk voor de CEO-pet.
En toch eindig ik telkens in uitvoering. Een blog, een post, een mail naar mijn nieuwsbrieflezers. Dingen die op het einde van de dag een vinkje krijgen.
Het richting-werk — prioriteiten kiezen, in stukken opdelen, plek geven in mijn agenda, knopen doorhakken in de verdeling van verantwoordelijkheden — blijft onaangeroerd. Niet omdat ik er niet aan denk, wel omdat mijn week vol zit met uitvoering.
Dat ik die tijd dan maar in mijn weekend zou steken? Nee. Dat doe ik niet meer. Mijn weekends zijn voor rust, voor leuke dingen, voor opnieuw mens worden. Niet voor inhalen wat doordeweeks geen ruimte krijgt.
Wat blijft er dan over? Dat ik tijd móet maken doordeweeks. Niet als bonus na de uitvoering, maar als even belangrijk werk. In de agenda. Met hetzelfde gewicht als een klantsessie.
Het ventje op je schouder
Ik vergelijk het graag met een ventje dat op mijn schouder zit. In het begin is het grappig. Een stille stem die zegt dat er iets moet gebeuren. Niet altijd duidelijk wat. Gewoon: het moet. Alleen weegt het gauw door als die daar lang blijft zitten.
Dat ventje gaat jammer genoeg niet weg door meer te doen. Hij gaat alleen weg als ik tijd geef aan het werk waar hij om vraagt.
Misschien voelt dat bij jou anders. Misschien voelt het niet als een ventje, maar als een vage onrust. Of als die weken waarin je hard werkt maar het niet snel genoeg vooruit gaat. Of als dat moment ’s avonds waarop je denkt: eigenlijk had ik vandaag iets anders moeten doen.
Dat is dezelfde stem. Hij vraagt niet meer uitvoering. Hij vraagt een ander soort werk.
Wat het echte werk is
Het werk waar dat ventje om vraagt — richten, beslissen, kijken wat past en wat niet — voelt niet als werk. Je hebt op het einde van zo’n uur geen klassieke zaken opgeleverd zoals een post, een mail. Je hebt alleen iets helderder gekregen in je hoofd.
Om mijn hoofd blij te maken, geef ik die zaken een naam. Het is veel leuker om af te vinken dat ik een prioriteitenlijst van de grote projecten voor 2026, of een framework uitstippelde om gerichte blogs te maken, dan dat ik bedenk dat ik wat heb gekeken naar wat ik dit jaar ga doen en wat over bloggen heb gedacht.
Het CEO-gedeelte is het werk dat bepaalt of de andere drie soorten werk zin hebben. Uitvoeren wat in een verkeerde richting wijst, doet je harder achteruit lopen. Speel met de 4 niveaus zodat je een manier vindt om alle ventjes op je schouder blij te maken.
Het antwoord op te veel werkdruk is dan niet meer werkuren. Het is een ander soort uren. Uren waarin je niet uitvoert. Uren waarin je richt. Zodat je daarna in de andere niveaus veel tijd kan besparen.
