Toen ik vijf was, pakte ik mijn fiets, mijn nichtje van drie, en vertrok ik. Op blote voeten. Naar het park, twee straten verder. Niemand had toestemming gegeven. Het park was fijner dan thuis, dus we gingen. We zijn er nooit geraakt. Na één straat werden we verklikt.
Een jaar later was het Vlaamse kermis op school. Een dag vol muziek, gegil en rondgeloop. Tegen de avondstudie was ik opgebrand. Dus zette ik me op een bankje op de speelplaats. Geen avondstudie, wel de buitenlucht. Mijn grootmoeder, die op die school werkte, vond me daar uiteindelijk. Zij vond het verschrikkelijk. Ik vond het heerlijk.
Op mijn zestiende bouwde ik samen met een vriendin de broodjesverkoop op school op. Ik bedacht het systeem, ontwierp en knutselde de kaartjes thuis, ging vroeger naar school om bestellingen op te nemen. Op de speelplaats moest ik niet sociaal zijn. Ik mocht gewoon doen waar ik plezier in had.
Ik wist niet dat dit ondernemen was. Ik wist alleen dat ik op die manieren mocht zijn wie ik was en kon doen waar ik nood aan had.
Ondernemen is een staat van zijn
Pas veel later begreep ik wat er aan de hand was. Dat ik geen ondernemer ben geworden — ik was er al een. Ondernemen is voor mij geen functie die ik op mezelf heb geplakt. Het is een manier van in de wereld zijn.
Een staat van zijn, niet een rol.
Dat is ambetant om te zeggen, want veel mensen die zo werken denken nog dat ze geen ondernemer zijn. Ze zijn misschien nog niet zo bedreven in het ondernemen zelf, als je puur naar de omzet kijkt. Daar draait het niet om.
Een ondernemer is iemand die anders naar problemen kijkt. Iemand die meteen oplossingen ziet die werken en impact hebben. Die uren spendeert aan het luisteren naar iemand, om zeker te zijn dat ze een oplossing voorstelt op maat van die persoon. Die voelt waar het schort, nog voor het eerste woord gesproken wordt.
Dat is de ziel van de ondernemer. De rest zijn de handelingen.
Voor mij persoonlijk was het ook iets meer. Ondernemen was de enige manier om een plek te hebben waar ik mocht zijn wie ik ben. Thuis, op school, in een werkrelatie… daar kon dat niet. Daar moest ik me aanpassen, mezelf inhouden, niet “te veel” geven, niet “te druk” zijn, niet “te diep” gaan. In mijn onderneming (hier en vroeger) mag mijn hoofd doordraven. Hier mag ik tot op de bodem gaan. Hier zegt niemand dat ik zoveel niet mag geven. Of het verkeerd doe.
Dat is geen carrièrekeuze. Dat is een levenskeuze die eindelijk ademruimte biedt.
Hoe ik dat onderweg kwijt ben geraakt
Maar deze ademruimte is fragiel en niet vanzelfsprekend. Want voor je het weet geraak je die kwijt, wanneer de buiten- én binnenwereld, luid genoeg ‘suggesties’ maken. Vaak uit goede bedoelingen.
Je begint je business op te bouwen, en op een dag merk je dat ze niet meer voelt als die ademruimte. Ze voelt als een werkrelatie. Met regels, verwachtingen, “moet”-en. Alleen draagt de baas nu jouw eigen naam.
Net als vele andere natuurlijke onderneemsters, had ik dat lang niet door. Ik dacht dat ik het verkeerd deed. Dat ik harder moest werken. Dat ik beter moest plannen. Dat ik strenger voor mezelf moest zijn. Dat ik een hogere omzet moest halen met duurdere tickets. Dat ik maar moest leren ‘ondernemen’.
Tot mijn lijf tussen beiden kwam, nog voor mijn hoofd het wilde horen. Ik werd een tijd ziek. En toen zag ik wat er echt speelde: ik had opnieuw mijn business gebouwd op manieren die niet bij mij pasten. Niet uit dwaling. Gewoon omdat ik dacht dat het zo “moest”. Ergens waren mijn vorige pogingen om mijn business te laten werken voor mij, toch weer ergens niet geland waar het moest.
Het verhaal dat ons is verteld
We hebben het allemaal geleerd: het moet moeilijk zijn. Het mag niet gemakkelijk gaan. Als je niet uitgeput bent op het einde van de dag, heb je niet hard genoeg gewerkt. Als iets vlot loopt, is het niet “echt” werk. Verdienen mag alleen als het pijn doet.
Dat verhaal hebben anderen ons verteld. En op een gegeven moment zijn we het onszelf gaan vertellen. Het werd zo gewoon dat we niet meer doorhadden dat het een verhaal was.
Alleen is dat niet het enige verhaal. Daarnaast was er in mijn geval het verhaal van mijn leven. Waarin ik met periodes letterlijk geleerd had niet te luid te ademen. Dankbaar te zijn voor het dak boven mijn hoofd, ook al zat dat vol gaten en werd ik letterlijk nat wanneer het regende. Zo leer je het verhaal dat je het niet waard bent om comfort te kennen. Dat je daar nog iets harder voor mag werken. Dat het leven je niet zomaar in je schoot wordt gegooid.
Na jaren hard werken, aan mijn business, aan mezelf, ben ik er eindelijk uit. Ik had recht op meer. Ik heb recht op meer. Dat zijn maar verhalen. En ze stoppen hier.
Je verdient een business die bij je past
We verdienen allemaal een leven en een business die bij ons passen. Omdat we leven. Omdat we ademen. Omdat we zijn.
Dat leven, die business, die past bij jou.
Niet bij wat anderen jou hebben verteld dat een business hoort te zijn.
Niet bij hoe je vroeger werkte, toen je nog een ander mens was.
Niet bij wie je was toen je begon, ergens vele jaren geleden.
Maar bij wie je vandaag bent.
Het klinkt misschien vreemd om te zeggen “je verdient” — alsof rechten iets zijn waar je over moet onderhandelen. Veel vrouwen die ik ken, denken eerder in plichten dan in rechten. Plichten naar hun klanten. Naar hun gezin. Naar wat een goede ondernemer “hoort” te doen.
Alleen heb je het recht om te ondernemen (en leven) op een manier die past bij hoe jij werkt, beslist en leidt. Dat is geen luxe. Dat is geen verwennerij. Dat is het basisuitgangspunt waar alles op gebouwd zou moeten zijn.
Geloof niet alles wat anderen jou hebben verteld. En niet alles wat jij jezelf bent gaan vertellen om te kunnen overleven.
Wat dit voor mij nu betekent
Ik ben 47 en ik bouw mijn business opnieuw op en om. Niet om groter te worden. Niet om meer te verdienen. Maar om er weer plezier in te kunnen maken.
Plezier zoals ik het zie: niet oppervlakkige fun. Geen “alles is licht en makkelijk”. Wel: kleine pretoogjes. Genieten van. De worsteling voorbij of er doorheen, met momenten waarop ik denk en voel “Ja, dit klopt.”.
Het mag — voor het eerst sinds lang — gemakkelijk. Niet omdat ik lui ben geworden. Wel omdat ik mag stoppen met dingen te doen op manieren die mij uitputten.
Een vraag voor jou
Past deze manier van denken bij jou?
Als je wat ik hier schreef herkent — als ergens in je hoofd een stem zegt “ja, dat klopt voor mij ook” — dan ben je hier goed. Dan zal je in de blogs die volgen meer vinden van wat je hier vandaag voelt.
Past het niet, dan is dat ook prima. Niet elke filosofie hoeft voor iedereen te kloppen. Ik schrijf voor wie zich in dit verhaal herkent. Niet voor iedereen.
En misschien is dat de allereerste oefening: jezelf toestaan om te kiezen wat past, en wat niet. Niet uit verzet. Uit zelfkennis.
Dat is Ondernemen vanuit jezelf. En je las net aflevering nummer één.
— Caroline
